Afdoende besproken op de, zoals vroeger reeds vermeld zeer voortreffelijke site van liberales.be, een recensie door Rob Hartmans.
Cfr. http://www.liberales.be/boeken/figes

Randbemerking: In de, op televisioneel gebied gedegen en in vergelijking wat er zoal nog te bekijken valt heden ten dage op dit zeer efemeer medium, zeer voortreffelijke serie op de VPRO: "Van Moskou tot Magadan", gesigneerd Jelle Brandt Corstius, gaat laatstgenoemde anno einde eerste decennium van de 21ste eeuw in de 4de aflevering "Magadan" in volle Dalstroj-gebied, d.w.z. in het hart van de Goelag, even onder de poolcirkel gelegen stad op zoek naar meningen van de hedendaagse russische jeugd van een doorsnee middelbare school over het Stalintijdperk. De resultaten waren ronduit bedroevend; temeer hoe die jeugd tussen de lippen lispelde voor de buitenlandse camera dat het Russische volk nog niet zo slecht af was in de periode onder Stalin.....
Als men de zeer ernstige Figes dan maar eens ter hand zou stellen voor die jonge Russen; hij die van global (cfr. Barbara Tuchman) en oral history (in de beste traditie van Emmanuel Le Roy Ladurie) zijn keurmerk heeft gemaakt van gedegen onderbouwde, correcte geschiedschrijving, dan zouden die tieners misschien beseffen dat ze de grootste onzin nabauwen door de "Grote snor" nog enigszins te beschermen voor de totaal gemechaniseerde en veradministreerde massamoord op miljoenen kolakken, politiek bewusten, oprechte communisten van het eerste uur en totaal a-politieken die de pech hadden om verkeerde menselijke contacten aan te knopen .......
Mijn hart dat klopt voor wat de, in 1955 in de USA gestorven paleontoloog en jezuïet P.T. de Chardin omschreef als een persoonlijk aanvoelen dat de mensheid streeft naar een "point Omega", een kristalpunt in de toekomst waar de lijnen van de voorbije geschiedenis uitmonden in een feest van liefde, gerechtigheid en deemoed, kreeg een zware dreun....immers Stalin werd in dit VPRO-programma door de geïnterviewde jeugd doorgaans geaccepteerd, met slechts wat inferieure kritische randbemerkingen.....ergo, hoe dom en onwetend kan en wil een volk blijven...maar deze boeken blijven nuttig voor een mens; het brandpunt waar liefde, hoop en waarheid samenvloeien zal steeds net een stap verder in de toekomst liggen dan dat een individu, sociale of politieke groepering, of zelfs een samenleving kan vatten. Dit is de essentie van het "point Omega"; misschien had de zelfontbrandende Domenico in Tarkovski's "Nostalghia" hiervan de essentie gecapteerd in zijn 1+1=3 - filosofie. Niet alleen het recht daagt immers uit, die uitdaging kan door elke advocaat waargenomen worden, maar het geheugen van de rechtvaardigheid is slechts voor diegenen ontsloten die zich dit soort boeken wil toeeigenen en ze stil bij zichzelf overweegt, en er desondanks zijn vreugde en gemoedsrust bij behoudt in een tijdperk van ruw divergerende tekenen. Of zou de retroactieve en proactieve solarisbrei, de final shot uit "Solaris" van bovenvermelde cineast dan toch geen profetisch teken zijn uit de prent van 1972, een goed gekozen metafoor voor een hoop in "le point Omega" die ons allen overeind en gaande houdt? Een brei waar de honger naar wetenschappelijke vivisectie en analytische deconstructie van het ongrijpbare zich gewonnen geeft aan barmhartigheid, hoop en liefde, enkel dan wanneer we niet meer in spiegels zullen zien, maar van aangezicht tot aangezicht. ( )

I am not a historian, but I am fond of reading books on historical topics. A few years ago, I read Orlando Figes' book on the Russian Revolution, A Peoples' Tragedy, which ably describes the events leading up to the revolution and its immediate aftermath. The Whisperers, published in 2007, concerns Soviet citizens' private lives during the Stalin years. The work results from a wide ranging research project (more details from the author's website) utilising Russian and Soviet public and private archives. Eight chapters cover the years from the revolution to the death of Stalin, with a ninth covering the years 1953-2006.

In the first chapter, I felt as though I was setting up to read a book of lists: lists of people, lists of their privations, lists of instances of misused power. However, as I made my way through the book, I found the stories of families and individual being told progressed very clearly and accessibly. The book doesn't deal with Stalin's personality and motives, but does occasionally deal with individuals with quite close association with Stalin. What struck me as I read the book was firstly the privations that those not Party members had to endure, both in terms of their accommodation conditions but economically, and how they could cope with this in the belief that the Party was a force for good. Intriguingly, people often chose to believe that their nearest and dearest must have been guilty when they fell victim to the apparently randomly applied purges.

Overall, the book presents an important story, in an interesting and acccessible format. This material is relevant in an era where our own personal freedoms are continually limited and eroded in the supposed war on terror. One wonders how the Soviet system managed to so effectively monitor and thereby repress the population in a pre-electronic era, and quite how the impact of IT on surveillance will ultimately impact on our western democratic societies. ( )

A big book resulting from a massive research exercise. The subtitle "Private Lives in Stalin's Russia" suggests a focus on the thirties and forties, but it reveals the incredible extent to which private life was suppressed in Soviet Russia from the Revolution onwards and not just following Stalin's rise to power. Reading it one wonders how anyone in the West could ever have been attracted to the Soviet model. ( )

This history, based on thousands of interviews with survivors and their families, makes clear that not only intellectuals and dissidents were dispatched to the Soviet gulag. The system physically and psychologically broke down even those who did not oppose the regime. A program of mutual surveillance, communal apartments, and pressure to denounce family members are among the tactics recounted in this volume. Wrote Joshua Rubenstein in The New York Times Book Review (November 25, 2007): "The Whisperers' comes at an opportune moment, when the generation of survivors... is dying out and a post-Soviet government is trying to burnish the history of Stalinism. It is the stories of these ordinary people that constitute the ultimate rebuke to Vladimir Putin's efforts to reimpose moral amnesia on Russia."

Josef Stalin is commonly credited with the aphorism, "A single death is a tragedy; a million deaths is a statistic." Given the lives lost during his rule, the attribution is fitting regardless of whether the attribution is correct. Yet the latest exploration of Russian history by Orlando Figes goes beyond the deaths as he tries to show us through individuals just how markedly Stalin's rule affected tens of millions.

With The Whisperers: Private Life in Stalin's Russia, Figes brings documentary, family and oral history to bear in an in-depth exploration of what it was like to live during Stalin's reign. Executions and deaths in the gulag during purges or The Great Terror are but one aspect of the work. Figes delves into how the person arrested or forced out of their home was not the only victim. The ramifications could range from a spouse being arrested simply because their significant other was (hence the gulag installation actually called the "Camp for Wives of Traitors to the Motherland") to spending the rest of your life suffering from or hiding a "spoilt biography" because a family member had been arrested. Ultimately, though the victimization extended to the nation as a whole.

Even the title serves to show the societal impact of life under Stalin. The Russian language has two words for "whisperer." One means somebody who whispers out of fear of being overheard. The other means a person who informs or whispers to authorities behind a person's back. "The distinction," Figes writes, "has its origins in the idiom of the Stalin years, when the whole of Soviet society was made up of whisperers of one sort or another."

Balance of review at http://prairieprogressive.com/2007/11...